دندان ها نقش مهمی در زیبایی چهره، اعتمادبه نفس و سلامت عمومی بدن دارند. هنگام صحبت کردن یا لبخند زدن، این دندان ها هستند که بیش از هر چیز جلب توجه می کنند؛ به همین دلیل مراقبت از آن ها نباید نادیده گرفته شود.
بسیاری از مشکلات دهان و دندان مانند پوسیدگی های بین دندانی، التهاب لثه و بوی بد دهان، به صورت تدریجی ایجاد می شوند و معمولاً زمانی متوجه آن ها می شویم که نیاز به درمان های پرهزینه وجود دارد. در حالی که با رعایت بهداشت دهان و استفاده منظم از ابزارهایی مانند مسواک و نخ دندان می توان تا حد زیادی از این مشکلات پیشگیری کرد.

راهنمای خرید بهترین نخ دندان
مسواک زدن به تنهایی قادر به تمیز کردن فواصل بین دندان ها نیست. این نواحی محل تجمع پلاک های میکروبی و باقی مانده غذا هستند و نخ دندان دقیقاً برای پاک سازی همین بخش ها طراحی شده است. با وجود ظاهر ساده، انتخاب نخ دندان مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تنوع مدل ها و کاربردهای مختلف آن ممکن است باعث سردرگمی شود.
در این مقاله تلاش کرده ایم با بررسی بهترین مدل های نخ دندان، فواید آن ها و روش صحیح استفاده، به سؤالات رایج کاربران پاسخ دهیم و انتخاب آگاهانه تری را ممکن کنیم.
نخ دندان چیست؟
نخ دندان (Dental Floss) رشته ای نازک از جنس نایلون، تفلون یا مواد پلیمری مشابه است که برای تمیز کردن فواصل بین دندانی استفاده می شود. این ابزار کمک می کند باقی مانده غذا و پلاک های دندانی از نواحی ای که مسواک به آن ها دسترسی ندارد، حذف شوند.
پلاک دندانی لایه ای از باکتری هاست که اگر به موقع پاک نشود، می تواند باعث پوسیدگی دندان و بیماری های لثه شود. استفاده منظم از نخ دندان نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات دارد و مکمل مسواک زدن محسوب می شود، نه جایگزین آن.
امروزه نخ دندان ها در مدل های متنوعی مانند مومی، نواری، مخصوص دندان های حساس، ارتودنسی یا ایمپلنت تولید می شوند. برخی از آن ها نیز حاوی ترکیبات ضدباکتری یا فلوراید هستند که به سلامت بیشتر دهان و دندان کمک می کنند.

عکس نخ دندان برای پاک سازی لای دندان
اهمیت استفاده از نخ دندان
متأسفانه بسیاری از افراد به دلیل آگاهی ناکافی، بهداشت دهان و دندان را فقط به مسواک زدن محدود می کنند؛ در حالی که مسواک تنها بخشی از پلاک های دندانی را از بین می برد. بر اساس مطالعات، مسواک زدن به تنهایی حدود ۵۰ درصد از پلاک های دهان را پاک می کند و بخش قابل توجهی از آلودگی ها، به ویژه در فواصل بین دندانی و زیر خط لثه، باقی می مانند.
زمانی که مسواک زدن با نخ دندان کشیدن همراه شود، میزان پاک سازی پلاک ها به حدود ۷۰ درصد افزایش می یابد. نخ دندان امکان دسترسی به نواحی ای را فراهم می کند که تمیز کردن آن ها با مسواک دشوار یا غیرممکن است؛ نواحی ای که بیشترین تجمع پلاک و آغاز پوسیدگی ها معمولاً در همان نقاط اتفاق می افتد.
نخ دندان بخش جدایی ناپذیر بهداشت منظم دهان محسوب می شود و بین عدم استفاده از آن و بروز بیماری های لثه ارتباط مستقیمی وجود دارد. باقی ماندن پلاک های باکتریایی بین دندان ها به مرور زمان باعث التهاب، خارش و سوزش لثه می شود و در صورت بی توجهی، می تواند به مشکلات جدی تری مانند عفونت و بیماری های پیشرفته لثه منجر شود.
بهترین مدلهای نخ دندان در بازار ایران
1 -
نخ دندان نازک ارکید مدل کلاسیک سبز نعنایی
نخ دندان ارکید، نسبت به نخ دندان های دیگر، بیش از 50% آسانتر و راحت تر از لابلای فضاهای تنگ دندان ها عبور کرده و تا زیر لثه ها می لغزد.
-
مواد تشکیل دهنده: نخ نایلون، موم طبیعی زنبور و اسانس مجاز نعناع
-
کیفیت: نخ دندان با ضخامت نازک و پوشش موم طبیعی زنبور، تهیه شده با بهترین مواد اولیه توسط مدرن ترین ماشین آلات تولید و تحت استانداردهای بین المللی، مدل کلاسیک با نخ نازکتر نسبت به نخ معمولی، خاص دندانهای بسیار نزدیک به هم تولید شده تا تمیز کردن مناطق تنگ بین دندانها را بسیار آسانتر کند.
2 -
نخ دندان مریدنت با طعم نعنا مدل Mint Waxed
نخ دندان مریدنت به دلیل تنیده شدن چندین رشته نخ پلی آمیدی و همچنین موم اندود شدن سطح آن با استفاده از موم طبیعی زنبور عسل دارای بافتی نرم بوده که علاوه بر اینکه حین استفاده در مقابل پاره شدن و ریشه ریشه شدن بسیار مقاوم است، به خوبی و بدون آسیب زدن به لثه مواد غذایی و پلاک را از بین دندان ها و خط لثه برداشته و زیبایی و سلامت را به دندانها هدیه می دهد.
3 -
نخ دندان کمانی اورکلین بسته 50 عددی حاوی فلوراید
4 -
نخ دندان اورال بی مدل ESSENTIAL FLOSS UK
نخ دندان اورال بی مدل ESSENTIAL FLOSS با مواد مرغوب و مقاوم ساخته شده تا به راحتی بین دندان ها حرکت کند و رسوبات و ذرات غذایی را به دقت حذف کند. طراحی باریک و انعطاف پذیر این نخ دندان، امکان دسترسی به مناطق دشوار و میان دندان ها را فراهم می کند.
با استفاده از این نخ دندان، می توان به طور موثر از پلاک ها و رسوبات جلوگیری کرده و به حفظ سلامت لثه و دندان ها کمک نمود. نخ دندان اورال - بی سری pro-expert مدل professional ESSENTIAL FLOSS به عنوان یک ابزار مراقبتی، از نخ های مقاوم و بی خطر برای لثه استفاده می کند.
بیشتر
5 -
نخ دندان بنسر مدل نعنایی 50 متری
نخ دندان نعنایی نازکتر بنسر جدیدترین محصول این شرکت بوده که با عصاره بی نظیر و ماندگار نعنایی حس طراوت و پاکیزگی را برای شما ایجاد می کند و برای افرادی که فاصله بین دندانی کمتری دارند مناسب می باشد.
6 -
نخ دندان پیرروت مدل اکسپندینگ عصاره آلوورا و نعنا
7 -
نخ دندان کمانی اورکلین مدل EVC015 بسته 40 عددی
خلال دندان همراه با نخ کمانی تمیز کننده فوق العاده بین دندان استفاده راحت تر از نخ دندان معمولی مناسب برای همه بخصوص دندانهای ارتودنسی شده مناسب برای سفر و استفاده روزمره دارای جعبه برای استفاده و نگهداری بهتر.
بیشتر
فواید استفاده از نخ دندان
-
نخ دندان یکی از مؤثرترین ابزارها برای تمیز کردن دقیق فواصل بین دندانی و پیشگیری از پوسیدگی دندان هاست.
-
دندان پزشکان توصیه می کنند حداقل روزی یک بار از نخ دندان استفاده شود تا از تجمع پلاک و جرم بین دندان ها جلوگیری شود.
-
استفاده از نخ دندان فقط برای خارج کردن باقی مانده غذا نیست؛ حتی اگر غذایی بین دندان ها گیر نکرده باشد، نخ دندان باید به صورت روزانه استفاده شود.
-
نخ دندان های حاوی اسانس نعنا می توانند به کاهش بوی بد دهان و ایجاد حس طراوت کمک کنند.
-
تحقیقات نشان داده اند که سلامت دهان و لثه با سلامت عمومی بدن مرتبط است و استفاده منظم از نخ دندان می تواند خطر برخی بیماری های سیستمیک را کاهش دهد.
-
مزایای نخ دندان از همان روزهای ابتدایی استفاده آغاز می شود و بی توجهی به آن، در واقع نادیده گرفتن سلامت دندان و لثه در بلندمدت است.

نخ دندان جای مسواک را نمی گیرد
مضرات نخ دندان کشیدن
در حالت کلی، استفاده از نخ دندان ضرری برای دندان و لثه ندارد و یکی از روش های توصیه شده برای حفظ بهداشت دهان است. با این حال، در برخی شرایط خاص، استفاده نادرست یا انتخاب نخ دندان نامناسب می تواند باعث بروز مشکلاتی شود. این مشکلات معمولاً به خود نخ دندان مربوط نیستند، بلکه به شیوه استفاده از آن بازمی گردند.
1. کیفیت پایین یا الیاف نامناسب نخ دندان
برخی برندهای بی کیفیت از الیاف خشن یا نامرغوب استفاده می کنند که در استفاده طولانی مدت می تواند به لثه آسیب بزند. نخ دندان ها معمولاً در دو نوع مومی (واکس دار) و بدون موم تولید می شوند. انتخاب بین این دو به وضعیت دندان ها، میزان فاصله بین آن ها و توصیه دندان پزشک بستگی دارد. استفاده از نخ دندان با کیفیت مناسب، احتمال آسیب به لثه را به حداقل می رساند.
2. روش نادرست نخ دندان کشیدن
یکی از رایج ترین مضرات نخ دندان کشیدن، استفاده اشتباه از آن است. افرادی که با روش صحیح آشنا نیستند، ممکن است با حرکات خشن یا اره ای به لثه و حتی مینای دندان آسیب بزنند. حرکت نخ دندان باید به آرامی و در مسیر بالا و پایین انجام شود و از وارد کردن فشار ناگهانی به لثه خودداری شود.
در صورتی که این فرآیند به درستی انجام نشود، احتمال التهاب یا آسیب لثه افزایش می یابد. نخ دندان کشیدن معمولاً نباید بیشتر از یک تا دو دقیقه زمان ببرد، مگر در شرایط خاصی که دندان پزشک توصیه متفاوتی داشته باشد.

عکس نخ دندان کمانی و نحوه کشیدن آن
3. وسواس یا استفاده بیش از حد از نخ دندان
نخ دندان کشیدن بیش از حد یا با فشار زیاد می تواند به خط لثه آسیب بزند و لثه ها را حساس تر کند. در برخی افراد، وسواس در تمیز کردن بیش از اندازه باعث تحلیل یا تحریک لثه می شود. رعایت تعادل و استفاده منظم اما ملایم از نخ دندان، بهترین راه برای بهره مندی از فواید آن بدون ایجاد آسیب است.
نوع نخ دندان را چطور انتخاب کنیم؟
برای انتخاب نوع نخ دندان نکات زیر را در نظر بگیرید:
۱) ضخیم یا نازک؟
اگر فواصل بین دندان هایتان زیاد است، نخ دندان ضخیم را انتخاب کنید. اگر یک نخ دندان معمولی به راحتی بین دندان های تان حرکت می کند یعنی فاصله دندان های تان زیاد است. نخ دندان ضخیم فضای باز بین دندان ها را به خوبی پوشش می دهد. بعضی نخ دندان ها به شکل نوار پهن هستند که به خوبی می توانند بین تمام سطوح دندان های فاصله دار حرکت کنند.
برای دندان های کیپِ هم، نخ های دندان نازک تر خریداری کنید. اگر دندان های تان به شدت به هم فشرده اند نخ دندان نازک تر مناسب تر است. اگر دندان های کیپ دارید، نوار دندان یا نخ دندان ضخیم بین دندان های تان خوب حرکت نمی کنند و ممکن است احساس درد کنید.

عکس استفاده از نخ دندان برای تمیز کردن لای دندان ها
۲) موم دار یا بدون موم؟
برخی نخ دندان ها روکش موم مانندی دارند (waxed floss) که سبب می شود راحت تر بین دندان ها حرکت کند و ریش یا پاره نشود. هنگامی که روی این نخ دندان دست می کشید، می توانید نرمی آن را حس کنید.
به دلخواه می توانید نخ دندان موم دار یا بدون موم (Unwaxed floss) انتخاب کنید. این مورد کاملا سلیقه ای است و می توانید هر کدام را که دوست دارید انتخاب کنید. با این حال برای دندان های متراکم تر استفاده از نوع موم دار آن آسان تر است.
یکی از مزایای نخ دندان بدون موم این است که وقتی آن را روی دندان تمیز می کشید صدای جیرجیر می دهد. به این ترتیب می توانید بفهمید که دندان های تان تمیز شده است. اگر دندان هایتان را ارتودنسی کرده اید، بهتر است از نخ دندان موم دار استفاده کنید. چون نخ دندان بدون موم لای دندان ها گیر می کند.
۳) طعم دار یا بدون طعم؟
این مورد هم کاملا سلیقه ای است. طعم دار بودن نخ دندان ارتباطی به کیفیت و عملکرد آن ندارد و قند یا کالری به آن اضافه نمی کند. نخ دندان طعم دار می تواند نخ کشیدن را برایتان لذت بخش کند و بیشتر ترغیب شوید که این کار را انجام دهید. طعم نخ دندان از انواع میوه ها و گیاهان گرفته می شود.
۴) نایلونی یا لاستیکی؟
به جنس نخ دندان توجه کنید. نخ دندان عموما دو نوع است: تک رشته ای و چندرشته ای. نخ دندان چندرشته ای معمولا از جنس نایلون است درحالی که نخ دندان تک رشته ای از جنس لاستیک یا پلاستیک است. نخ دندان نایلونی معمولا رایج تر و ارزان تر است. بااین حال انتخاب آن باز هم به سلیقه شما بستگی دارد.

عکس نخ دندان یک بار مصرف
یکی از مزایای نخ دندان چند رشته ای این است که استفاده از آن می تواند به شما نشان دهد که نیاز به مراجعه به دندان پزشک دارید. به عنوان مثال اگر دندان پرشده ای دارید که به خوبی با سایر دندان ها هماهنگ نیست یا اگر جرم لای دندان هایتان وجود دارد، نخ دندان چند رشته ای حتی پس از یک دور کشیده شدن بین دندان، ساییده می شود و رشته هایش از هم جدا می شود. این می تواند برای شما نشانه ای از مشکلات دندانی باشد.
نخ دندان تک رشته ای نسبت به چند رشته ای جدیدتر است و به همین دلیل گران تر هم هست. برخی افراد می گویند که این نخ دندان راحت تر لای دندان ها حرکت می کند. این نخ از نوع نایلونی آن محکم تر است، بنابراین اگر با پاره شدن یا ریش شدن نخ دندان مشکل دارید، این نخ دندان مطمئنا برایتان بهتر است.
پیشنهاد مطالعه : مسواک ارتودنسی یا بین دندانی چیست؟
نحوه استفاده از نخ دندان
نخ دندان کشیدن یکی از عادت های اصلی در بهداشت دهان و دندان است که به خارج کردن باقی مانده مواد غذایی و کاهش پلاک های باکتریایی کمک می کند. پلاک دندانی لایه ای چسبناک از باکتری هاست که در صورت باقی ماندن روی دندان ها می تواند منجر به پوسیدگی و بیماری های لثه شود. استفاده صحیح از نخ دندان نقش مهمی در جلوگیری از این مشکلات دارد.
قبل از شروع، دست های خود را کاملاً بشویید؛ زیرا هنگام نخ دندان کشیدن، دست مستقیماً با دهان تماس دارد. سپس مقدار مناسبی از نخ دندان (حدود ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر) جدا کنید و دو سر آن را دور انگشت وسط یا اشاره هر دو دست بپیچید، به طوری که حدود ۲ تا ۳ سانتی متر نخ آزاد بین دو دست باقی بماند.
با کمک انگشتان اشاره یا شست، نخ دندان را به آرامی و با حرکت ملایم بین دندان ها هدایت کنید. از فشار ناگهانی یا حرکت های خشن خودداری کنید. برای افزایش کارایی، نخ دندان را به شکل حرف C دور هر دندان قرار دهید و آن را به آرامی به سمت بالا و پایین، تا نزدیکی خط لثه حرکت دهید.
تمیز کردن پشت دندان ها را فراموش نکنید و برای هر فاصله بین دندانی، از بخش تمیز و جدیدی از نخ دندان استفاده کنید. این کار از انتقال باکتری ها از یک ناحیه به ناحیه دیگر جلوگیری می کند. انجام صحیح این مراحل، تنها چند دقیقه زمان می برد اما تأثیر قابل توجهی در سلامت دندان ها و لثه ها دارد.

تصویر کارتونی نخ دندان و دندان
اگر موقع کشیدن نخ دندان لثه خون آمد چه کار کنیم؟
خونریزی لثه هنگام نخ دندان کشیدن معمولاً نشانه وجود التهاب لثه یا تجمع جرم و پلاک باکتریایی است. این وضعیت اغلب در افرادی دیده می شود که به طور منظم از نخ دندان استفاده نکرده اند و لثه های آن ها حساس شده است.
در صورت مشاهده خونریزی، نباید نخ دندان کشیدن را متوقف کرد. برعکس، توصیه می شود این کار به صورت صحیح و ملایم، به مدت ۷ تا ۱۰ روز ادامه یابد. هم زمان می توان از قرقره آب نمک ولرم برای کاهش التهاب لثه استفاده کرد. با تمیز شدن تدریجی فواصل بین دندانی، التهاب کاهش یافته و خونریزی نیز کمتر می شود.
بنابراین، خونریزی هنگام استفاده از نخ دندان نشانه وجود یک مشکل در سلامت لثه است، نه دلیلی برای کنار گذاشتن نخ دندان.
چه زمانی از نخ دندان استفاده کنیم؟
نخ دندان را می توان هم قبل و هم بعد از مسواک زدن استفاده کرد و هرکدام مزایای خاص خود را دارند. استفاده از نخ دندان قبل از مسواک باعث می شود باقی مانده غذا از بین دندان ها خارج شود و مسواک زدن مؤثرتر انجام شود. در مقابل، استفاده از نخ دندان بعد از مسواک به حذف پلاک های باقی مانده بین دندان ها کمک می کند.
برخلاف مسواک که معمولاً روزی چند بار استفاده می شود، نخ دندان کشیدن یک بار در روز کافی است. بسیاری از دندان پزشکان توصیه می کنند این کار در شب انجام شود تا مواد غذایی باقی مانده روزانه حذف شده و از رشد باکتری ها و تشکیل پلاک در طول شب جلوگیری شود.
بهترین برند های نخ دندان کدامند؟
امروزه برند های تولیدکننده نخ دنیا کم نیستند. رقابت برای تولید زیاد و استفاده از حداکثری بازار فروش گاهاً باعث شده تا کیفیت تحت الشعاع قرار بگیرد. شاید بالغ بر ده ها برند ایرانی با کیفیت و هزاران برند خارجی شناخته شده کار تولید نخ دندان را انجام می دهند. بنابراین انتخاب بهترین نخ دندان گاهاً کاری بسیار دشوار می شود.

عکس نحوه استفاده از نخ دندان و تمیز کردن دندانها
نکته مهمی که در انتخاب نخ دندان باید در نظر داشته باشید، متناسب بودن ضخامت نخ دندان با دندان های شما و کیفیت بالای نخ آن می باشد. در ضمن توجه داشته باشید برخی از برندهای نامعتبر از مواد شیمیایی ناشناخته هم در ترکیبات تولیدی خود به جای موم استفاده می کنند.
در اینجا ما لیستی از بهترین برندهای خارجی نخ دندان در دنیا برای شما آماده کرده ایم که برخی از این برندها حتی در ایران هم فروش خوبی دارند:
-
نخ دندان رادیوس وگان
-
نخ دندان دکتر تونگ
-
نخ دندان دن تک
-
نخ دندان ریچ دنتو تپ
-
نخ دندان گام ایز
-
نخ دندان بنسر
-
پی فلوس
-
کرست
و اما بهترین برندهای نخ دندان در ایران عبارتند از:
-
نخ دندان مینا
-
نخ دندان ارکید
-
نخ دندان پنبه ریز
-
مرجان
-
لمسر
-
اطلس
آیا نخ دندان های الکتریکی کاربردی هستند؟
نخ دندان های الکتریکی جایگزینی برای افرادی هستند که به سختی از نخ دندان استفاده می کنند. اکثر نخ دندان های الکتریکی دارای دسته های ارگونومیک هستند و بعضی از انواع دارای سرهای زاویه داری هستند که دسترسی به دندان های عقب را آسانتر می کند.

عکس نخ دندان یک بار مصرفی و نحوه استفاده از آن
همچنین، نخ دندان های الکتریکی، با تحریک لثه ها، باعث افزایش سلامتی دهان می شوند. اما کودکان، سالمندان و یا هر کسی که دارای چانه ناپایدار است، نباید از یک نخ دندان الکتریکی بدون نظارت استفاده کند.