سماور زغالی یکی از نمادهای اصیل فرهنگ چای نوشی در ایران است؛ وسیله ای که سال ها در خانه های ایرانی حضور داشته و هنوز هم برای بسیاری از افراد یادآور دورهمی های خانوادگی، سفرهای سنتی و فضای گرم خانه های قدیمی است. حتی با وجود پیشرفت تکنولوژی و ورود سماورهای برقی و گازی، هنوز هم سماور زغالی جایگاه خاصی در میان علاقه مندان به سبک زندگی سنتی دارد.
بسیاری از افراد از سماور زغالی نه تنها برای دم کردن چای، بلکه به عنوان یک وسیله دکوراتیو و نوستالژیک در خانه، کافه های سنتی، ویلاها و اقامتگاه های بوم گردی استفاده می کنند. ظاهر درخشان و طراحی سنتی این سماورها باعث می شود جلوه ای خاص به فضا ببخشند.
وقتی قوری روی سماور زغالی قرار می گیرد و چای به آرامی دم می کشد، عطر خاص چای در فضا می پیچد و حس و حال گذشته را زنده می کند. به همین دلیل بسیاری از افراد معتقدند طعم چای دم شده با سماور زغالی با هیچ روش دیگری قابل مقایسه نیست.
در این مقاله از طوطی کالا قصد داریم به صورت کامل با انواع سماور زغالی آشنا شویم، ویژگی ها و جنس های مختلف آن را بررسی کنیم و به نکاتی درباره خرید سماور زغالی مناسب اشاره کنیم. همچنین روش تشخیص سماور زغالی اصل (مخصوصا سماور روسی اصل) از نمونه های تقلبی و نکات مهم استفاده و نگهداری از آن را توضیح خواهیم داد تا بتوانید با آگاهی بیشتری برای خرید یا استفاده از این وسیله سنتی تصمیم بگیرید.

تصویر سرویس سماور زغالی برنجی اصل چند پارچه
تاریخچه سموار ذغالی
تاریخچه سماور به قرن هجدهم میلادی بازمی گردد. اولین سماور شناخته شده در سال 1778 در شهر تولا (Tula) روسیه توسط فردی به نام فئودور لیسیتسین ساخته شد. شهر تولا بعدها به مرکز اصلی تولید سماور در روسیه تبدیل شد و بسیاری از سماورهای مشهور روسی در همین شهر ساخته شدند.
برخی پژوهشگران معتقدند که ایده اولیه ساخت سماور ممکن است از وسیله ای ایرانی به نام خودجوش الهام گرفته شده باشد؛ ظرفی فلزی که برای گرم کردن آب و تهیه نوشیدنی های گرم استفاده می شد.
ورود سماور به ایران به دوره ناصرالدین شاه قاجار بازمی گردد. گفته می شود اولین سماور به عنوان هدیه ای از سوی پادشاه فرانسه به دربار قاجار وارد ایران شد. در آن زمان سماور وسیله ای لوکس محسوب می شد و تنها در خانه های اشراف و درباریان دیده می شد.
اما با گسترش مصرف چای در ایران، سماور به تدریج به یکی از لوازم ضروری خانه های ایرانی تبدیل شد. در دوران قاجار و پهلوی کارگاه های ساخت سماور در شهرهایی مانند زنجان، اصفهان و تهران شکل گرفتند و تولید سماورهای برنجی و مسی در ایران رونق گرفت.
امروزه سماور علاوه بر کاربرد اصلی خود در تهیه چای، به عنوان یک وسیله سنتی، تزئینی و نوستالژیک نیز شناخته می شود و در بسیاری از خانه ها، رستوران های سنتی و اقامتگاه های گردشگری دیده می شود.
انواع سماور
با گذشت زمان و پیشرفت فناوری، انواع مختلفی از سماور تولید شده اند که هر کدام از نظر سوخت مصرفی و ساختار با یکدیگر تفاوت دارند. مهم ترین انواع سماور عبارت اند از:
سماور نفتی
سماور نفتی پس از سماور زغالی تولید شد و در زمان خود تحول بزرگی در روش گرم کردن آب ایجاد کرد. در ابتدا شکل ظاهری سماورهای نفتی شباهت زیادی به سماورهای زغالی داشت و تنها تفاوت آن ها در نوع سوخت مصرفی بود.
در مدل های اولیه، نفت به جای زغال استفاده می شد اما به مرور زمان برای افزایش ایمنی و کارایی، مخزن مخصوصی برای نفت در نظر گرفته شد. این تغییر باعث شد استفاده از سماور نفتی آسان تر شود.
در گذشته سماورهای نفتی در بسیاری از خانه های ایرانی مورد استفاده قرار می گرفتند و حتی تولید آن ها در ایران به اندازه ای گسترش یافت که به کشورهای دیگر نیز صادر می شد. امروزه استفاده از این نوع سماور کمتر شده اما همچنان در برخی مناطق روستایی یا برای مصارف خاص دیده می شود.
سماور گازی
سماور گازی یکی از رایج ترین انواع سماور در خانه های امروزی است. این نوع سماور با استفاده از گاز شهری یا کپسول گاز کار می کند و به دلیل سهولت استفاده، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
در ساخت سماورهای گازی از لوله هایی برای انتقال انرژی حرارتی استفاده می شود که باعث گرم شدن سریع آب داخل مخزن می شود. این نوع سماور در مقایسه با مدل های زغالی و نفتی نیاز به آماده سازی کمتری دارد و استفاده از آن ساده تر است.
از مزایای سماور گازی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
سرعت بالای جوش آمدن آب
-
دسترسی آسان به سوخت
-
نگهداری ساده تر نسبت به سماور زغالی
به همین دلیل بسیاری از خانواده ها امروزه از سماورهای گازی به عنوان سماور اصلی خانه استفاده می کنند.

انواع سموار برقی - گازی - نفتی
سماور برقی
سماور برقی جدیدترین نسل سماورها محسوب می شود. در این نوع سماور، انرژی الکتریکی برای گرم کردن آب استفاده می شود و المنت های حرارتی داخل مخزن قرار دارند.
یکی از مزیت های مهم سماور برقی سرعت بالا در جوش آوردن آب است. بسیاری از مدل های جدید دارای امکاناتی مانند:
-
ترموستات تنظیم دما
-
سیستم قطع خودکار
-
نشانگر میزان آب
-
قابلیت گرم نگه داشتن آب
بدنه این سماورها معمولاً از استیل ضد زنگ یا شیشه مقاوم به حرارت ساخته می شود. با وجود این مزایا، برخی افراد همچنان معتقدند طعم چای تهیه شده با سماور برقی به اندازه سماور زغالی یا سنتی دلچسب نیست.
سماور زغالی
سماور زغالی قدیمی ترین و سنتی ترین نوع سماور است. در این سماورها از زغال برای تولید حرارت و گرم کردن آب استفاده می شود. ساختار این سماور به گونه ای است که در وسط مخزن آب، لوله ای به نام تنوره قرار دارد که داخل آن زغال ریخته می شود. حرارت زغال باعث گرم شدن آب اطراف آن می شود و آب به آرامی به جوش می آید.
سماورهای زغالی در گذشته وسیله اصلی تهیه چای در خانه ها بودند اما امروزه علاوه بر کاربرد عملی، به عنوان وسیله ای دکوری و نوستالژیک نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
از جمله کاربردهای رایج سماور زغالی در سال های اخیر می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
استفاده در ویلاها و باغ ها
-
کمپینگ و سفرهای طبیعت گردی
-
رستوران ها و کافه های سنتی
-
دکوراسیون خانه های کلاسیک

سماور زغالی برنجی آنتیک اصل دست ساز
سماور زغالی چیست؟
سماور زغالی در واقع اولین نسل سماورها محسوب می شود. در این نوع سماور، یک مخزن برای نگهداری آب و یک محفظه مرکزی برای قرار دادن زغال وجود دارد.
وقتی زغال داخل تنوره قرار می گیرد و روشن می شود، گرمای حاصل از آن آب داخل مخزن را به آرامی گرم می کند تا به نقطه جوش برسد. این فرآیند آرام باعث می شود چای دم شده روی سماور زغالی طعم و عطر خاصی داشته باشد.
در گذشته برخی از سماورهای زغالی با فلزات ارزشمند مانند نقره یا برنج ضخیم ساخته می شدند و حتی به عنوان کالای لوکس محسوب می شدند.
یکی از ویژگی های مهم سماور زغالی قابل حمل بودن آن است. به همین دلیل بسیاری از افراد در سفر، باغ، پیک نیک یا طبیعت گردی از آن استفاده می کنند.
از معروف ترین انواع این سماورها می توان به سماور زغالی روسی اصل اشاره کرد که به دلیل کیفیت ساخت بالا و طراحی خاص، شهرت زیادی در میان علاقه مندان به سماور دارد.
انواع سماور زغالی از نظر جنس
سماورهای زغالی از نظر جنس بدنه در انواع مختلفی تولید می شوند. مهم ترین آن ها عبارت اند از:
-
سماور زغالی برنجی
-
سماور زغالی مسی
-
سماور زغالی استیل
هر یک از این مدل ها ویژگی ها، مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند.
سماور زغالی برنجی
سماور زغالی برنجی یکی از محبوب ترین انواع سماورهای سنتی است. فلز برنج (Brass) ترکیبی از مس و روی است که علاوه بر زیبایی، مقاومت حرارتی مناسبی نیز دارد. یکی از ویژگی های مهم برنج خاصیت چکش خواری بالا است که باعث می شود ساخت سماور با طرح ها و نقش های مختلف از این فلز آسان تر باشد.
دمای ذوب فلز برنج حدود ۹۰۰ درجه سانتی گراد است و به همین دلیل در برابر حرارت زغال مقاومت خوبی دارد.

عکس سماور زغالی برنجی
از مهم ترین مزایای سماور برنجی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
توزیع یکنواخت حرارت
-
ظاهر زیبا و درخشان
-
مقاومت مناسب در برابر حرارت
-
قابلیت استفاده دکوری و کاربردی
رنگ طلایی و درخشان برنج باعث شده بسیاری از افراد این نوع سماور را برای دکوراسیون سنتی خانه انتخاب کنند.اگر سماور برنجی به طور مرتب تمیز و جلا داده شود، درخشندگی آن برای سال ها حفظ خواهد شد.
سماور زغالی مسی
سماور زغالی مسی یکی دیگر از مدل های سنتی و پرطرفدار سماور است. فلز مس از گذشته برای ساخت ظروف مختلف از جمله دیگ، قابلمه و سماور استفاده می شده است. رنگ سرخ و براق مس ظاهر بسیار زیبایی به سماور می دهد و همین موضوع باعث محبوبیت آن در میان علاقه مندان به ظروف سنتی شده است.
از ویژگی های مهم فلز مس می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
رسانایی حرارتی بالا
-
خاصیت ضد میکروبی طبیعی
-
دوام مناسب در برابر حرارت
برخی مطالعات نشان داده اند که مس می تواند در شرایط معمولی تا حدی خاصیت ضد میکروبی داشته باشد. به همین دلیل بسیاری از افراد استفاده از ظروف مسی را برای سلامت مفید می دانند.
البته برای خرید سماور مسی بهتر است به هماهنگی رنگ آن با دکوراسیون منزل نیز توجه کنید، زیرا رنگ قرمز مس با برخی سبک های دکوراسیون بهتر هماهنگ می شود.

تصویر سماور زغالی مسی اصل قلم کاری شده
در مقایسه نقره و مس، از لحاظ میکروب کشی، خاصیت نقره را بیشتر می دانند اما مسئله ای که سبب ترجیح مس بر نقره می شود شرایط مورد نیاز برای میکروب کشی مس است که در دمای طبیعی ۲۲ درجه و رطوبت عادی ۵۰ درصد صورت می گیرد در حالی که نقره در دمای ۳۵ درجه و با رطوبت ۹۰ درصد که از شرایط عادی فاصله دارد، بیشترین میکروب کشی را انجام می دهد. مقاومت حرارتی این فلز نیز بالاست و از آن برای ساخت انواع سماور ذغالی استفاده می شود.
برای خرید سماور ذغالی مسی بهتر است به این که آیا رنگ آن با سایر چیدمان منزل و فضا هماهنگ است یا خیر توجه داشته باشید.
سماور زغالی استیل
سماور زغالی استیل نسبت به مدل های برنجی و مسی ظاهر ساده تری دارد اما از نظر مقاومت در برابر زنگ زدگی بسیار مناسب است. استیل ضد زنگ یکی از فلزاتی است که در بسیاری از لوازم آشپزخانه استفاده می شود و نگهداری از آن نیز ساده تر است.
یکی از روش های ساده برای بررسی کیفیت استیل استفاده از آهنربا است. اگر آهنربا به بدنه سماور بچسبد، احتمالاً مقدار زیادی آهن در آلیاژ استفاده شده و کیفیت استیل پایین تر است.
مزیت اصلی سماور استیل:
-
مقاومت در برابر زنگ زدگی
-
نگهداری آسان
-
وزن کمتر در برخی مدل ها
به همین دلیل برخی افراد این نوع سماور را برای استفاده در سفر یا فضای باز انتخاب می کنند.
بهترین جنس و نوع سماور ذغالی کدام است؟
انتخاب بهترین سماور زغالی به نوع استفاده شما بستگی دارد. اگر قصد دارید از سماور فقط برای دم کردن چای استفاده کنید، مدل های استیل می توانند گزینه مناسبی باشند.
اما اگر علاوه بر کاربرد، ظاهر و زیبایی سماور نیز برای شما اهمیت دارد، معمولاً سماور زغالی برنجی انتخاب محبوب تری است.
از نظر ظاهری بسیاری از افراد معتقدند:
-
سماور برنجی جلوه ای طلایی و لوکس دارد
-
سماور مسی حس نوستالژیک و سنتی ایجاد می کند
-
سماور استیل کاربردی و ساده است
به همین دلیل در دکوراسیون سنتی معمولاً سماورهای برنجی حکاکی شده بیشترین محبوبیت را دارند.

ست سماور زغالی مسی اصل
خواص سماور زغالی
بسیاری از سماورهای زغالی به خصوص مدل های برنجی و مسی دارای ویژگی هایی هستند که باعث شده برخی افراد استفاده از آن ها را مفید بدانند.
برخی از خواص ذکر شده برای سماور زغالی عبارتند از:
-
خاصیت ضد میکروبی برخی فلزات مانند مس
-
کمک به کاهش برخی باکتری ها در آب
-
حفظ طعم طبیعی چای
-
گرم شدن تدریجی آب که برای دم کشیدن چای مناسب تر است
البته باید توجه داشت که این موارد بیشتر به ویژگی فلزات استفاده شده در سماور مربوط می شود و نباید آن ها را جایگزین توصیه های پزشکی دانست.
طریقه استفاده از سماور زغالی
برخلاف سماورهای گازی یا برقی، استفاده از سماور زغالی نیاز به کمی تجربه و دقت دارد.
مراحل استفاده از سماور زغالی معمولاً به شکل زیر است:
-
ابتدا مخزن سماور را از آب پر کنید. سپس در بخش تنوره مقداری زغال قرار دهید. بهتر است ابتدا زغال ها را با استفاده از آتش یا اجاق گاز کمی گداخته کنید.
-
پس از روشن شدن زغال ها، آن ها را داخل تنوره سماور بریزید و دودکش را روی آن قرار دهید تا جریان هوا باعث افزایش حرارت شود.
-
پس از مدتی آب داخل مخزن شروع به گرم شدن می کند و در نهایت به جوش می رسد. سپس می توانید قوری چای را روی سماور قرار دهید تا چای به آرامی دم بکشد.
برای افزایش کارایی سماور زغالی بهتر است:
-
از زغال خشک و با کیفیت استفاده کنید
-
سماور را در محیط دارای تهویه مناسب قرار دهید
-
بعد از هر بار استفاده، خاکستر داخل تنوره را تمیز کنید

چای دبش درست شده با سماور زغالی برنجی
تشخیص سماور زغالی (برنجی) اصل
یکی از مهم ترین دغدغه های خریداران هنگام خرید سماور زغالی، تشخیص سماور برنجی اصل از نمونه های روکش دار است.
برای تشخیص سماور برنجی اصل چند روش ساده وجود دارد.
-
یکی از روش ها استفاده از آهنربا است. اگر آهنربا به بدنه سماور بچسبد، به احتمال زیاد بدنه از فلز دیگری ساخته شده و تنها روکش برنجی دارد.
-
روش دیگر ایجاد یک خراش بسیار کوچک در قسمت نامحسوس سماور است. اگر زیر سطح بدنه همچنان رنگ زرد برنج دیده شود، سماور تمام برنجی است. اما اگر رنگ نقره ای یا سفید مشاهده شود، بدنه از فلز دیگری ساخته شده است.
همچنین سماورهای برنجی اصل معمولاً:
-
وزن بیشتری دارند
-
درخشش طبیعی دارند
-
در صورت جلا دادن دوباره براق می شوند
در بخش های بعدی مقاله می توان به طور مفصل تر به تشخیص سماور روسی اصل از تقلبی نیز پرداخت.
نحوه تشخیص سماور روسی اصل
سماور روسی یکی از مشهورترین و باکیفیت ترین انواع سماور در جهان است و در میان علاقه مندان به سماورهای سنتی جایگاه ویژه ای دارد. بسیاری از سماورهای قدیمی که امروزه در ایران خرید و فروش می شوند، در اصل ساخت روسیه هستند؛ به ویژه سماورهایی که در شهر تولا (Tula) تولید شده اند.
به دلیل محبوبیت بالای این سماورها، در بازار نمونه های زیادی وجود دارد که یا ساخت کشورهای دیگر هستند یا تنها ظاهری شبیه سماور روسی دارند. به همین دلیل آشنایی با روش های تشخیص سماور روسی اصل برای خریداران اهمیت زیادی دارد، به خصوص اگر قصد خرید سماور قدیمی یا کلکسیونی داشته باشید.
در ادامه مهم ترین نشانه ها و نکاتی که به شما کمک می کند سماور روسی اصل را از نمونه های تقلبی یا مشابه تشخیص دهید بررسی می کنیم.

نحوه تشخیص سماور روسی اصل
نشانه های سماور روسی اصل
سماورهای روسی اصل معمولاً دارای ویژگی هایی هستند که آن ها را از سایر سماورها متمایز می کند. این نشانه ها شامل کیفیت ساخت، نوع فلز، مهر کارخانه و حتی وزن سماور می شود.
در اغلب موارد، سماورهای روسی اصل با دقت و ظرافت بالا ساخته شده اند و در طراحی آن ها جزئیات زیادی دیده می شود. همچنین بدنه این سماورها اغلب از برنج ضخیم یا مس مرغوب ساخته شده است که باعث دوام بالای آن ها در طول زمان می شود.
برخی از مهم ترین نشانه های سماور روسی اصل عبارت اند از:
-
وجود مهر یا نشان کارخانه در کف سماور
-
کیفیت بالای بدنه و ضخامت مناسب فلز
-
حکاکی های دقیق و ظریف
-
وزن نسبتاً بیشتر نسبت به نمونه های معمولی
-
طراحی کلاسیک و متناسب قطعات
البته هیچ کدام از این نشانه ها به تنهایی کافی نیست و برای تشخیص دقیق تر باید چند مورد را هم زمان بررسی کرد.
مهر کارخانه سازنده در کف سماور
یکی از مهم ترین نشانه های تشخیص سماور روسی اصل، مهر کارخانه سازنده است که معمولاً در کف سماور یا زیر پایه آن حک شده است.
در بسیاری از سماورهای روسی قدیمی، کارخانه تولیدکننده نشان مخصوص خود را روی بدنه یا کف سماور حک می کرد. این مهر ممکن است شامل موارد زیر باشد:
-
نام کارخانه
-
نشان یا لوگوی کارخانه
-
سال تولید
-
شهر محل تولید
گاهی این مهر به صورت حکاکی عمیق و گاهی به شکل مهر برجسته روی فلز دیده می شود. وجود چنین نشانی می تواند یکی از مهم ترین نشانه های اصالت سماور باشد. البته در برخی سماورهای بسیار قدیمی ممکن است مهر به مرور زمان کم رنگ شده یا به سختی قابل مشاهده باشد.
کشور سازنده
یکی دیگر از مواردی که در تشخیص سماور روسی اهمیت دارد، کشور سازنده آن است. بسیاری از سماورهای اصیل دارای عباراتی مانند موارد زیر هستند:
-
Made in Russia
-
Russian Samovar
-
Tula
در برخی مدل های قدیمی، نوشته ها به زبان روسی (سیریلیک) حک شده اند. اگر چنین نوشته هایی روی بدنه یا کف سماور وجود داشته باشد، احتمال روسی بودن آن بیشتر است.
با این حال باید توجه داشت که برخی تولیدکنندگان در کشورهای دیگر نیز از این عبارات برای افزایش ارزش کالا استفاده می کنند، بنابراین بررسی سایر نشانه ها نیز ضروری است.
کیفیت حکاکی ها
یکی دیگر از راه های تشخیص سماور روسی اصل، توجه به کیفیت حکاکی ها و جزئیات طراحی است. در سماورهای روسی اصل معمولاً نقش ها و تزئینات با دقت زیادی ایجاد شده اند. خطوط حکاکی ها واضح، منظم و عمیق هستند و طرح ها حالت قرینه و متناسب دارند.
در مقابل، در بسیاری از نمونه های بی کیفیت یا تقلیدی:
-
حکاکی ها کم عمق یا نامنظم هستند
-
جزئیات طراحی به خوبی دیده نمی شود
-
طرح ها ساده تر و گاهی ناهمگون هستند
به همین دلیل بررسی دقیق نقش ها و تزئینات بدنه می تواند اطلاعات خوبی درباره کیفیت و اصالت سماور به شما بدهد.
وزن بیشتر نسبت به نمونه های بی کیفیت
یکی از تفاوت های قابل توجه میان سماورهای روسی اصل و بسیاری از نمونه های جدید، وزن سماور است.
در گذشته برای ساخت سماور از ورق های ضخیم تر برنج یا مس استفاده می شد. همین موضوع باعث شده سماورهای قدیمی روسی نسبت به بسیاری از سماورهای امروزی سنگین تر باشند.
اگر دو سماور با اندازه مشابه را مقایسه کنید، معمولاً سماور با کیفیت تر وزن بیشتری دارد. البته وزن بالا به تنهایی نشانه قطعی اصالت نیست، اما می تواند یکی از معیارهای بررسی باشد.
همچنین ضخامت مناسب فلز باعث می شود این سماورها دوام بیشتری داشته باشند و حتی پس از گذشت چند دهه همچنان قابل استفاده باشند.

عکس سماور روسی اصل
معروف ترین کارخانه های سماور روسی
در روسیه کارخانه های مختلفی در زمینه تولید سماور فعالیت داشته اند اما برخی از آن ها به دلیل کیفیت بالا و طراحی های خاص شهرت بیشتری پیدا کرده اند.
شناخت نام این کارخانه ها می تواند در تشخیص سماور روسی اصل بسیار مفید باشد.
تولا (Tula)
شهر تولا مهم ترین مرکز تولید سماور در روسیه محسوب می شود. بسیاری از سماورهای مشهور روسی در این شهر ساخته شده اند. در واقع نام تولا تا حدی با سماور گره خورده است و حتی در برخی منابع از این شهر به عنوان پایتخت سماور جهان یاد می شود.
بسیاری از سماورهای تولید شده در تولا دارای مهر این شهر هستند و همین موضوع می تواند یکی از نشانه های اصالت آن ها باشد.
باتاشف (Batashov)
خانواده باتاشف یکی از معروف ترین تولیدکنندگان سماور در روسیه بودند. سماورهای ساخته شده توسط این کارخانه معمولاً از کیفیت بسیار بالایی برخوردار بودند و به کشورهای مختلف صادر می شدند. سماورهای باتاشف اغلب دارای طراحی های زیبا و حکاکی های دقیق هستند و امروزه در میان مجموعه داران ارزش زیادی دارند.
وجود مهر Batashov در کف سماور می تواند نشان دهنده اصالت و قدمت آن باشد.
شیمرین (Shemarin)
یکی دیگر از تولیدکنندگان مشهور سماور در روسیه، کارخانه شیمرین (Shemarin) است. این کارخانه نیز در شهر تولا فعالیت می کرد و سماورهای باکیفیتی تولید می کرد. سماورهای شیمرین معمولاً دارای طراحی های کلاسیک و بدنه ای مستحکم هستند. برخی از این سماورها امروزه به عنوان آثار کلکسیونی شناخته می شوند.
تفاوت سماور روسی اصل با نمونه های ایرانی و چینی
در بازار ایران علاوه بر سماورهای روسی، نمونه های ایرانی و چینی نیز وجود دارند که از نظر ظاهر ممکن است شباهت هایی با سماورهای روسی داشته باشند.
اما در بسیاری از موارد تفاوت هایی میان آن ها دیده می شود.
برای مثال:
سماورهای روسی قدیمی معمولاً دارای فلز ضخیم تر و وزن بیشتر هستند. همچنین کیفیت ساخت آن ها بسیار بالا است و قطعات مختلف سماور به خوبی با یکدیگر هماهنگ هستند. در مقابل، برخی سماورهای ارزان تر ممکن است از ورق های نازک تر ساخته شده باشند و جزئیات طراحی در آن ها ساده تر باشد.
سماورهای ایرانی نیز در بسیاری از موارد کیفیت خوبی دارند و حتی برخی از آن ها از نظر طراحی بسیار زیبا هستند، اما از نظر تاریخی و کلکسیونی معمولاً سماورهای روسی ارزش بیشتری دارند.
آیا همه سماورهای برنجی، سماور روسی اصل هستند؟
یکی از سوالات رایج خریداران این است که آیا هر سماور برنجی یک سماور روسی محسوب می شود یا خیر.
پاسخ این سوال خیر است. اگرچه بسیاری از سماورهای روسی از جنس برنج ساخته شده اند، اما این موضوع به این معنا نیست که هر سماور برنجی ساخت روسیه باشد.
در ایران نیز سال هاست که سماورهای برنجی تولید می شوند و بسیاری از آن ها کیفیت بسیار خوبی دارند.
بنابراین برای تشخیص سماور روسی اصل باید به موارد دیگری مانند:
-
مهر کارخانه
-
محل تولید
-
کیفیت ساخت
-
طراحی بدنه
نیز توجه کرد.
هنگام خرید سماور روسی قدیمی به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید یک سماور روسی قدیمی یا آنتیک را دارید، بهتر است به چند نکته مهم توجه کنید تا انتخاب بهتری داشته باشید.
-
اولین نکته بررسی سلامت بدنه سماور است. وجود ترک، سوراخ یا آسیب شدید می تواند استفاده از سماور را دشوار کند.
-
نکته دیگر توجه به اصالت قطعات است. در برخی موارد ممکن است شیر سماور یا درپوش آن تعویض شده باشد.
-
همچنین بهتر است وجود مهر کارخانه را بررسی کنید، زیرا این مهر می تواند اطلاعات مهمی درباره سازنده سماور ارائه دهد.
در نهایت اگر قصد خرید سماور برای استفاده روزمره دارید، بهتر است سماوری انتخاب کنید که علاوه بر ارزش ظاهری، از نظر فنی نیز سالم و قابل استفاده باشد. سماورهای روسی اصل در صورت نگهداری صحیح می توانند سال ها مورد استفاده قرار بگیرند و حتی به عنوان یک وسیله ارزشمند و نوستالژیک در خانه نگهداری شوند.
اجزای تشکیل دهنده سماور
سماور یک کالای قدیمی به حساب می آید. که از آن برای تهیه و تدارک یک چای لب سوز استفاده می شود. سماور از اجزای مختلفی تشکیل شده است که در ادامه با آنها آشنا می شویم.
-
پایه یا کعب : به دلیل شباهت این قسمت از سماور به شکل مکعب، به آن کعب می گویند. تمام بخش های بدنه روی پایه قرار می گیرد.
-
شبکه : این قطعه به صورت مشبک ساخته می شود. شبکه باعث می شود که هوا راحت به داخل سماور راه پیدا کند تا زغال ها بهتر بسوزند.
-
شیر سماور : این بخش توسط ریختگری ساخته می شود. شیر سماور از سه قسمت ماده شیر، نره شیر و برگه شیر تشکیل شده است.
-
پولکی : به حلقه ای فلزی که برای استحکام اتصال ماده شیر به بدنه سماور و زیبایی مورد استفاده قرار می گیرد، پولکی می گویند.
-
بدنه : بخش اصلی سماور است که مخزنی برای آب می باشد. بدنه سماور از سه قسمت دهانه، شکمه و انتها تشکیل می شود.
-
دسته سماور : دسته برای آسانی در جابه جایی در دو طرف بدنه سماور نصب می شود.
-
بخار کش : به حفره ای که در گوشه ای از در سماور قرار دارد، بخارکش می گویند. این قسمت مانع تراکم بخار آب در داخل مخزن می شود.
-
میل و صراحی : این بخش از سه قسمت میل، صراحی و دستگیره تشکیل می شود. برای راحتی در جا به جایی در سماور، میل و صراحی تبیه شده است.
-
بادگیر : بادگیر بر روی در سماور قرار گرفته است. به صورتی ساخته می شود که قوری به راحتی روی آن قرار بگیرد. این بخش هم با شبکه های موجود در آن باعث بهتر سوختن زغال می شود.

اجزاء تشکیل دهنده سماور زغالی
نکات مهم در انتخاب و خرید سماور ذغالی
برای خرید هر نوع وسیله ای لازم است یک سری موارد مهم در نظر گرفته شود که سماور ذغالی هم از این قاعده مستثنی نیست. مهمترین نکاتی که در خرید سماور ذغالی باید به آن توجه کرد
-
نوع استفاده ای است که قرار است از این دستگاه صورت گیرد برای تزئین است یا برای جوشاندن آب؟
-
توجه به جنس و آلیاژ به کار رفته در ساخت سماور
-
میزان حجم و گنجایش آن
-
قیمت سماور و ...
میزان گنجایش و ظرفیت سماور زغالی
یکی از مهم ترین نکات خرید سماور اندازه و ظرفیت آن است. معمولا سماور های ذغالی که در منازل از آن استفاده میشود ظرفیتی از حدود ۲ تا ۱۰ لیتر را داراست. سماورهایی با ظرفیت ۱۰ لیتر تا ۵۰ یا بیشتر را در فضاهای بزرگ و اجتماعی مانند قهوه خانه، سفره خانه و برخی از رستوران های سنتی استفاده میکنند.
طبعا هرچه ابعاد سماور ذغالی بزرگ تر و گنجایش آن بیشتر باشد، قیمت آن نیز بالاتر است. بنابراین توجه کنید که چه میزان از گنجایش برای شما کافی است. در خانواده های کم جمعیت و خانه های کوچک، خرید سماور ذغالی با گنجایش کم هم می تواند نیاز را برآورده سازد.

سرویس سماور زغالی برنجی قدیمی به همراه سینی و پارچ
نمونه بهترین مدلهای سماور های زغالی پرفروش
1 -
سرویس 7 پارچه سماور زغالی مهرگان مدل قلم آنتیک ظرفیت 1 لیتر
2 -
سرویس سماور زغالی طلایی مات ظرفیت 8 لیتر
3 -
سماور زغالی برنزی مدل آینه ای ظرفیت 7 لیتر
سماور زغالی تماما از ورق 8 دهم برنزی ساخته شده که کاملا ضد زنگ می باشد دسته هاو پایه های سماور از برنز ریخته گری ساخته شده است و دگمه و دسته های ان از چوپ مقاوم ساخته شده است.
4 -
سماور زغالی مهرگان مدل قلم زرد ظرفیت 4 لیتر
5 -
سرویس سماور زغالی 5 پارچه آریان ظرفیت 1 لیتر
6 -
سماور زغالی مدل آینه 4000 ظرفیت 4 لیتر
7 -
سماور زغالی مدل قلمکاری ظرفیت 7 لیتر
سماور زغالی از ورق 8 دهم برنزی ساخته شده و دسته ها و پایه های این محصول از برنز ریخته گری ساخته شده و نسبت به حرارت مقاوم می باشد و دگمه ها و دستگیره ها از چوب اعلا ساخته شده است.
8 -
ست کامل سماور زغالی با ظرفیت 4 لیتر
9 -
سماور زغالی استیل مدل کنتال ظرفیت ۸ لیتر
این سماور با جنس استیل و دستگیره های باکالیتی و به دلیل عدم استفاده از لحیم کاری در جوش دادن درز های آن بسیار با کیفیت و با دوام است و اگر بی آب بماند دچار آسیب نمی شود. این سماور با ظرفیت ۸ لیتر پاسخگوی نیاز افراد یک گروه چند نفره در یکبار جوشاندن آب است.
به دلیل استفاده از استیل در ساخت آن و طراحی منحصر به فرد در کوره زغال و هوادهی مناسب خیلی زود آب را می جوشاند. جای قوری در بغل کوره زغال است و دریچه تنظیم برای باز و بسته کردن مجرای بخار دارد تا چای به بهترین نحو آماده شود. قسمت زغال که در پایین سماور است قابلیت جدا شدن دارد و می توان از آن در مواقع ضروری برای گرم کردن غذا و یا بجای منقل کوچک استفاده نمود.
بیشتر
10 -
سماور زغالی برنجی عبدی مدل صدف گنجایش 3.5 لیتر
سماورهای زغالی عبدی، با استفاده از مرغوب ترین مواد اولیه، کیفیت و ظرافت ساخت بسیار بالا، همواره انتخاب اول اهل فن و صنعتگران این حوزه به شمار می آید. مدل صدف از جمله محصولات پرطرفدار سماورهای عبدی محسوب می شود که تمامی اصول فنی و ساختاری در آنها به بهترین وجه ممکن رعایت شده است.
سری صدف در سه سایز 5 ، 3.5 و 2.5 لیتری و در دو رنگ طلایی و برنجی (طرح آنتیک) تولید شده است. با در نظر گرفتن حجم مورد نیاز و سلیقه شخصی می توانید هرکدام از آنها را انتخاب کرده و از جنس و کیفیت و ظرافت آن نهایت اطمینان را داشته باشید.
بیشتر
11 -
سرویس سماور زغالی 5 پارچه برنجی ظرفیت 4 لیتر